Mệt mỏi kéo dài, khó thở khi nằm, phù chân có thể là những cảnh báo sớm của suy tim. Phát hiện bệnh kịp thời giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng và nhập viện.
- Nổ lớn ở Hormuz, giá dầu tăng vọt giữa lúc Mỹ cân nhắc đánh Iran
- Giao xe máy cho con lớp 9 đi gặp nạn tử vong, người cha bị khởi tố
- Không còn bắt buộc họp phụ huynh 3 lần mỗi năm
PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, cho biết suy tim là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên thế giới, xảy ra khi khả năng bơm máu của tim suy giảm. Việt Nam chưa có nghiên cứu dịch tễ chính thức về căn bệnh này. Tuy nhiên, với tỷ lệ mắc trung bình khoảng 2% dân số toàn cầu, ước tính cả nước có thể có khoảng 1,6 triệu người sống chung với suy tim.
Đáng lo ngại, nhiều người chỉ đến bệnh viện khi triệu chứng đã rõ rệt vì chủ quan hoặc ngại khám lúc biểu hiện còn nhẹ. Trong khi đó, phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ và hạn chế nguy cơ nhập viện.
Nhận diện 5 dấu hiệu cảnh báo suy tim
Suy tim không phải bệnh lý riêng lẻ mà thường là hậu quả của nhiều bệnh tim mạch, như xơ vữa động mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim hoặc biến chứng do tăng huyết áp, đái tháo đường kéo dài.
Nếu trước đây bệnh van tim hậu thấp, đặc biệt là hẹp van hai lá, phổ biến tại Việt Nam thì hiện nay bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp và bệnh cơ tim giãn đã trở thành những nguyên nhân chính.
Theo Liên đoàn Tim mạch Thế giới, suy tim có xu hướng phổ biến hơn tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, nơi các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, thừa cân béo phì, hút thuốc lá và ô nhiễm môi trường còn phổ biến.
Mức độ nguy hiểm của bệnh cũng rất đáng lưu ý. Số ca tử vong do suy tim trên toàn cầu đã tăng gấp 6 lần trong 40 năm qua. Tỷ lệ tử vong mỗi năm ở người mắc suy tim thể nhẹ vào khoảng 5-10%, trong khi thể nặng có thể lên tới 30-40%. Sau 5 năm kể từ khi được chẩn đoán, nguy cơ tử vong có thể lên đến 67% và tiếp tục tăng sau mỗi lần tái nhập viện.
Suy tim thường khởi phát âm thầm, không gây đau dữ dội như cơn đau tim nên dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi do tuổi tác hoặc áp lực công việc. Điều này khiến nhiều người bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm, chỉ đến bệnh viện khi chức năng tim đã suy giảm đáng kể.
Để nhận biết bệnh, Hiệp hội Suy tim Hoa Kỳ đưa ra quy tắc FACES với 5 dấu hiệu cảnh báo:
- Mệt mỏi kéo dài: Tim không bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu hoạt động của cơ thể.
- Giảm khả năng vận động: Người bệnh dễ hụt hơi, phải nghỉ nhiều lần khi đi bộ hoặc leo cầu thang dù trước đây vẫn thực hiện bình thường.
- Ho, thở khò khè: Dịch ứ đọng trong phổi có thể gây ho và khó thở, đặc biệt khi nằm hoặc vào ban đêm.
- Phù chân hoặc bụng: Cơ thể giữ nước khiến mắt cá chân, cẳng chân hoặc bụng sưng phù, đôi khi đi kèm tăng cân nhanh bất thường.
- Khó thở: Triệu chứng có thể xuất hiện khi gắng sức, sau đó nặng hơn đến mức gây khó thở ngay cả lúc nghỉ ngơi.
Theo PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, nếu xuất hiện khó thở đột ngột, dữ dội kèm đau ngực, tím môi, choáng hoặc ngất, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay. Đây có thể là biểu hiện của một biến cố tim mạch cấp tính.Những biểu hiện tưởng chừng thông thường như mệt mỏi kéo dài hay hụt hơi khi vận động có thể là lời cảnh báo từ trái tim. Không nên chủ quan khi các triệu chứng xuất hiện dai dẳng hoặc ngày càng nặng hơn.
Nguyễn Lan (tổng hợp)