Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành quy định mới, yêu cầu các trường phổ thông phân định rõ giáo dục tăng cường miễn phí với chương trình thu phí theo nhu cầu, hướng tới chấm dứt tình trạng “không ép nhưng ai cũng học”.

Theo Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 30/9, áp dụng với học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 trên cả nước, các trường không được thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào đối với những tiết học thuộc nhóm giáo dục tăng cường, gồm thực hành, trải nghiệm, STEM, ngoại ngữ và kỹ năng sống.

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, cho biết thông tư nhằm chuẩn hóa hoạt động giáo dục trong trường học, bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh, hạn chế việc lợi dụng danh nghĩa giáo dục để tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11.

Nhiều năm qua, các trường phổ thông công lập mở rộng mô hình liên kết đào tạo tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, STEM, robotics, tin học và kỹ năng sống. Dù thường được giới thiệu là “tự nguyện đăng ký”, các chương trình này lại được xếp xen kẽ trong thời khóa biểu, khiến phụ huynh khó từ chối khi phần lớn học sinh trong lớp cùng tham gia.

Thông tư 85 phân chia hoạt động thành hai nhóm. Nhóm giáo dục tăng cường, bao gồm giáo dục toàn diện, khoa học công nghệ, thực hành STEM, ngoại ngữ và kỹ năng, được xác định là kiến thức nền tảng mà mọi học sinh cần được tiếp cận bình đẳng. Các hoạt động này không thu tiền, kinh phí lấy từ nguồn chi thường xuyên của nhà trường.Trong khi đó, nhóm giáo dục theo nhu cầu người học, phục vụ sở thích và định hướng cá nhân, được phép thu phí nhưng phải dựa trên đăng ký tự nguyện thực chất, không xếp xen kẽ với chương trình chính khóa.

Chấm dứt áp lực đăng ký theo số đông

Thực tế, “tự nguyện” trên giấy không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tự nguyện trong đời sống học đường. Anh Nguyễn Đức Hùng, một phụ huynh ở Hà Nội, cho biết giáo viên chủ nhiệm từng mong muốn toàn bộ học sinh trong lớp tham gia chương trình tiếng Anh với giáo viên nước ngoài và các hoạt động liên kết. Phụ huynh băn khoăn nếu không đăng ký, con sẽ học gì trong thời gian các bạn tham gia chương trình riêng.

“Thông báo là không bắt buộc nhưng nếu 90-100% học sinh trong lớp đều học thì phụ huynh rất khó đứng ngoài”, anh Hùng nói.Anh Đồng Văn Bảo, một phụ huynh tại Bắc Ninh, cũng cho rằng tâm lý số đông khiến nhiều gia đình dù ban đầu không có nhu cầu vẫn phải đăng ký cho con. Trong khi đó, một số lớp tăng cường chưa có cơ chế đánh giá rõ ràng, khiến phụ huynh khó xác định hiệu quả sau một năm đóng tiền.

Thông tư mới nghiêm cấm việc ép buộc hoặc vận động mang tính áp đặt; không cho phép lấy việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá thi đua, xếp loại học sinh. Các trường cũng không được chuyển nội dung thuộc diện giáo dục tăng cường miễn phí sang nhóm thu phí.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: