Nghiên cứu tổng hợp 5 công trình khoa học cho thấy nhịn ăn gián đoạn 16:8 giúp giảm cân, song chưa có bằng chứng rõ ràng về khả năng cải thiện đường huyết và huyết áp.

Phương pháp 16:8, tức ăn trong 8 giờ và nhịn ăn trong 16 giờ mỗi ngày, được ưa chuộng vì không yêu cầu đếm calo hay loại bỏ hoàn toàn nhóm thực phẩm nào. Để đánh giá hiệu quả, các nhà khoa học phân tích dữ liệu từ 5 nghiên cứu với tổng cộng 124 người, gồm 95 người áp dụng chế độ ăn giới hạn thời gian và 29 người thuộc nhóm đối chứng.

Những người tham gia được chia thành các nhóm có khung giờ ăn 8, 10 và 12 giờ mỗi ngày, theo dõi trong 3-6 tháng. Tiến sĩ Cheng-Han Chen, chuyên gia tim mạch tại Mỹ, cho rằng quy mô mẫu nhỏ và thời gian nghiên cứu ngắn có thể khiến lợi ích chuyển hóa chưa được thể hiện rõ.

Hiệu quả giảm cân chưa đồng nghĩa với cải thiện chuyển hóa

Nhịn ăn gián đoạn trở nên phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt sau giai đoạn hậu Covid-19, khi xu hướng kiểm soát cân nặng bằng khung giờ ăn lan rộng trên mạng xã hội. Trong các biến thể, phương pháp 16:8 được nhiều người lựa chọn vì chỉ cần giới hạn thời gian ăn, chẳng hạn từ 10h đến 18h, thay vì tính toán lượng calo trong từng bữa.

Một số nghiên cứu trước đây cho thấy nhịn ăn gián đoạn có thể cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở một số nhóm bệnh nhân. Tuy nhiên, những kết quả này thường dựa trên mẫu nhỏ, chưa đủ tính đại diện. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nutrition & Diabetes tổng hợp dữ liệu nhằm so sánh hiệu quả giữa các khung giờ ăn khác nhau.

Trước khi tham gia, những người trong nghiên cứu thường ăn uống trong ít nhất 14 giờ mỗi ngày. Trong quá trình theo dõi, họ sử dụng ứng dụng điện thoại để ghi lại thời gian, hình ảnh và thông tin các bữa ăn, giúp dữ liệu phản ánh sát hơn sinh hoạt thực tế.

Kết quả cho thấy người áp dụng chế độ ăn giới hạn thời gian rút ngắn khung giờ ăn trung bình khoảng 4 giờ mỗi ngày và giảm khoảng 2,2kg. Nhóm ăn trong 8 giờ giảm nhiều hơn khoảng 1,7kg so với nhóm ăn trong 12 giờ. Tuy nhiên, mức giảm cân giữa nhóm ăn 8 giờ và 10 giờ không khác biệt đáng kể, cho thấy thu hẹp thời gian ăn hơn nữa chưa chắc đem lại hiệu quả vượt trội.

Đối với đường huyết lúc đói, cholesterol HDL, LDL và triglyceride, nghiên cứu chưa tìm thấy bằng chứng rõ ràng cho thấy nhóm ăn trong 8 giờ cải thiện tốt hơn các nhóm còn lại.Riêng nhóm ăn trong 10 giờ ghi nhận mức giảm huyết áp tâm thu lớn hơn nhóm ăn trong 12 giờ. Dù vậy, kết quả chưa đủ để khẳng định việc rút ngắn khung giờ ăn giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn.

Tiến sĩ Mir Ali, chuyên gia tại Mỹ, nhận định hiệu quả của chế độ ăn giới hạn thời gian có thể khác nhau tùy từng người. Ông khuyến cáo người mắc bệnh tiểu đường, có tiền sử hạ đường huyết hoặc rối loạn ăn uống, phụ nữ mang thai hay chuẩn bị mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi nhiều người tự thực hiện chế độ 16:8 theo xu hướng mà chưa cân nhắc tình trạng sức khỏe cá nhân.Nhịn ăn 16:8 có thể hỗ trợ giảm cân, nhưng để xác định phương pháp này có cải thiện sức khỏe chuyển hóa hay không, vẫn cần thêm những nghiên cứu với quy mô lớn và thời gian theo dõi dài hơn.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: