TPHCM, bác sĩ dinh dưỡng khuyến nghị người mắc gan nhiễm mỡ ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, lựa chọn chất béo phù hợp và kiểm soát năng lượng trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Bệnh có thể diễn tiến âm thầm và trong một số trường hợp dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan. Bên cạnh theo dõi sức khỏe và tuân thủ hướng dẫn điều trị, người bệnh cần chú ý lựa chọn nguyên liệu, cách chế biến và lượng thức ăn tiêu thụ.

Gan nhiễm mỡ: Nên ăn gì

Người mắc gan nhiễm mỡ nên tăng cường rau xanh, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt trong thực đơn. Những thực phẩm này cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất, hợp chất chống oxy hóa và chất béo có lợi, góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa đường và lipid máu.

Bác sĩ Mai Phương Uyên, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TPHCM), cho biết người bệnh có thể lựa chọn rau cải, rau muống, bông cải xanh, cà chua; trái cây như cam, bưởi, táo, ổi; cùng yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, đậu nành, đậu xanh, đậu đen, đậu hũ, hạnh nhân và óc chó.

“Những thực phẩm này cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất, các hợp chất chống oxy hóa và chất béo có lợi, góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa đường và lipid máu, từ đó hỗ trợ giảm tích tụ mỡ trong gan”, bác sĩ Phương Uyên chia sẻ.

Khuyến nghị năm 2024 của Hiệp hội Nghiên cứu về Gan châu Âu (EASL), Hiệp hội Nghiên cứu về Bệnh Tiểu đường châu Âu (EASD) và Hiệp hội Nghiên cứu về Béo phì châu Âu (EASO) cũng hướng người mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa đến chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải, ưu tiên thực phẩm thực vật và chất béo không bão hòa.

Người bệnh có thể dùng dầu đậu nành, dầu cải, dầu đậu phộng hoặc dầu ô liu để thay thế một phần mỡ heo, bơ động vật và các nguồn chất béo bão hòa. Tuy nhiên, cần sử dụng dầu với lượng vừa phải vì tất cả các loại dầu đều cung cấp nhiều năng lượng.

Ngược lại, nước ngọt, trà sữa, nước ép trái cây nhiều đường, bánh kẹo, ngũ cốc tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn giàu năng lượng là những lựa chọn cần hạn chế. Người bệnh cũng nên giảm các món chiên ngập dầu, thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và tránh sử dụng rượu bia.

Bác sĩ Phương Uyên lưu ý rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật không mặc nhiên có lợi cho gan nếu chứa nhiều đường, dầu hoặc cung cấp quá nhiều năng lượng. Khoai tây chiên, bánh ngọt, nước trái cây đóng chai và các món chay nhiều dầu vẫn có thể gây bất lợi cho việc kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa.

“Không phải mọi thực phẩm có nguồn gốc thực vật đều tốt cho gan. Khoai tây chiên, bánh ngọt, nước trái cây đóng chai hay các món chay nhiều dầu và đường vẫn có thể cung cấp năng lượng dư thừa, gây bất lợi cho kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa. Vì vậy, bên cạnh chế độ ăn nhiều thực vật, cần lựa chọn thực phẩm ít qua chế biến và kiểm soát khẩu phần phù hợp”, bác sĩ Uyên nhấn mạnh.

Cách chế biến cũng ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn. Theo bác sĩ Phương Uyên, người bệnh nên ưu tiên hấp, luộc vừa chín, nấu canh hoặc xào nhanh với lượng dầu vừa phải thay vì chiên ngập dầu.

Cà chua, cà rốt và bí đỏ có thể được nấu chín cùng một lượng nhỏ dầu thực vật để hỗ trợ cơ thể hấp thu các hợp chất như lycopene và beta-carotene. Với món canh rau, canh bí hoặc canh cà chua, sử dụng cả phần nước canh giúp tận dụng một phần dưỡng chất hòa tan trong quá trình nấu; người bệnh vẫn cần kiểm soát khẩu phần và hạn chế nêm nhiều muối.

Duy trì thực đơn đa dạng, lựa chọn cách chế biến phù hợp, kiểm soát tổng năng lượng và ăn uống lành mạnh lâu dài là những việc người mắc gan nhiễm mỡ cần chú ý. Chế độ ăn nên được kết hợp với việc theo dõi sức khỏe và thực hiện hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

Nguyễn Hiệp (tổng hợp)