Từ ngày 15/11, các trường phổ thông không được thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường, theo Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Thông tư được ký ngày 30/09, phân định rõ giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học. Nhóm thứ nhất là nội dung nền tảng, mọi học sinh đều được tiếp cận miễn phí, kinh phí do ngân sách nhà trường bảo đảm. Nhóm thứ hai mang tính tự nguyện, được thu phí theo mức UBND cấp tỉnh quy định, có kế hoạch tài chính riêng và không được ép học sinh tham gia.

Nội dung giáo dục tăng cường gồm đạo đức, nhân cách, lịch sử, văn hóa, thể chất, thẩm mỹ; pháp luật, an toàn giao thông, phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích, thiên tai và xâm hại trẻ em; khoa học, công nghệ, tin học, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, STEM, ngoại ngữ, hướng nghiệp, tài chính cơ bản và kỹ năng sống.

Thông tư nghiêm cấm cắt giảm nội dung đã phê duyệt, chuyển nội dung thuộc trách nhiệm Nhà nước sang hoạt động thu phí hoặc lợi dụng danh nghĩa tăng cường, theo nhu cầu để dạy trước chương trình, ôn thi hay biến tướng thành dạy thêm trái quy định. Việc tham gia hoạt động cũng không được dùng làm căn cứ đánh giá, xếp loại học sinh. Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, quy định được xây dựng theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW, nhằm tăng trách nhiệm giải trình, công khai và bảo đảm an toàn cho người học. Cùng ngày 15/11, Thông tư 81 cũng có hiệu lực, quy định phụ huynh không bị bắt buộc sử dụng ứng dụng, sổ liên lạc điện tử có thu phí.

Ranh giới miễn phí và thu phí nằm ở đâu?

Điểm đáng chú ý là ranh giới giữa hai nhóm hoạt động không nằm ở tên gọi, mà ở nội dung, mục tiêu và cách tổ chức. Cùng mang tên “rèn kỹ năng” hay “trải nghiệm”, một hoạt động có thể thuộc diện miễn phí, hoạt động khác được phép thu tiền theo điều kiện cụ thể. Nếu chỉ đổi tên mà không đổi bản chất, phụ huynh vẫn khó nhận biết khoản nào bắt buộc miễn phí.

Quy định về tính tự nguyện cũng đặt ra yêu cầu thực thi. Phụ huynh chỉ thực sự có quyền lựa chọn khi có thể từ chối đăng ký mà không lo con em bị thiệt thòi. Việc Thông tư cấm dùng sự tham gia để đánh giá, phân loại học sinh cho thấy nguy cơ gây áp lực vẫn cần được kiểm soát trong thực tế.

Học sinh thực hành cùng giáo viên tại trường. Chú thích: Cách tổ chức hoạt động cần bảo đảm đúng quy định về thu phí và quyền tự nguyện. Báo Văn HóaQuy định có thể ngăn việc thu tiền sai, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách từng trường thực hiện và bảo đảm quyền lựa chọn của phụ huynh.

Vũ Dung (tổng hợp)