Cần Thơ – Ông Nguyễn Văn Sơn và bà Hồ Thị Yến chở lu, kiệu bằng ghe dọc các kênh rạch miền Tây hơn 20 năm, nay tính dừng nghề sau mùa buôn bán cuối năm nay.
- Tuyển Việt Nam cần giải bài toán cân bằng ở tuyến giữa
- Đất có nhà ở hơn 20 năm, bồi thường vẫn theo giá đất nông nghiệp
- El Nino tác động mạnh, Nam Bộ có thể hứng nắng nóng trên 38 độ C
Rời xã Thạnh Phú, tỉnh Vĩnh Long, nơi thu nhập từ ruộng đồng ngày càng bấp bênh, hai vợ chồng sắm ghe chở lu, kiệu bán dọc sông từ hơn 20 năm trước, ban đầu chỉ định làm thử ít tháng. Những ngày qua, ghe của họ neo bên kênh Quản Lộ – Phụng Hiệp, đoạn qua xã An Ninh, Cần Thơ, chờ người dân đến mua.
Trước khi gắn với chiếc ghe, ông Sơn và bà Yến làm ruộng ở quê nhà nhưng thu nhập bấp bênh trong khi chi phí sản xuất ngày một cao. Để có thêm tiền, hai vợ chồng sắm ghe, lấy lu, kiệu về bán dọc các tuyến sông, ban đầu chỉ tính làm thử một thời gian. Công việc dự định làm thử lại kéo dài hơn 20 năm. “Chúng tôi đi vài tháng rồi về nhà nghỉ, khoảng nửa tháng lại đi tiếp. Cứ vậy riết thành nghề”, bà Yến kể.
Mỗi chuyến từ Thạnh Phú đến Cần Thơ mất khoảng 2 ngày đường sông. Đến nơi, vợ chồng bà neo ghe ở khu vực đông dân cư hoặc len theo các con rạch, tìm những gia đình có nhu cầu mua lu, kiệu.Lu, kiệu bán ở miền Tây phần lớn được đưa từ các vùng miền Đông Nam bộ về. Để giữ khách giữa lúc đồ nhựa phổ biến, ghe của vợ chồng bà Yến còn bán thêm thùng, phi nhựa theo nhu cầu người mua.
Ghe hàng cũng là căn nhà nhỏ của hai vợ chồng trong những ngày lênh đênh, bữa cơm và giấc ngủ đều gói gọn trên khoang ghe giữa bốn bề sông nước. Một chiếc kiệu hiện bán khoảng 750.000 đồng, nhưng sau khi trừ tiền nhập hàng, nhiên liệu và chi phí đi lại, lợi nhuận còn lại không đáng kể.
“Đi xa cực lắm, tiền dầu rồi ăn uống, nhiều khi bán được cái kiệu mà lời chẳng còn bao nhiêu. Nhưng mình bán quen giá rồi, tăng lên khách lại không mua”, bà Yến nói. Đường giao thông nông thôn ngày càng thuận tiện, hàng hóa có thể vận chuyển bằng xe tải, xe máy đến tận nhà. Trong khi đó, nhiều gia đình chuyển sang dùng sản phẩm nhựa vì nhẹ, rẻ và dễ vận chuyển, khiến nghề bán lu, kiệu trên sông thêm khó khăn.
Dù vậy, lu, kiệu vẫn có chỗ đứng ở những vùng quê còn thói quen hứng nước mưa, nơi người dân mua để dùng, thay chiếc cũ đã nứt hoặc chọn kiệu tráng men, hoa văn đẹp đặt trước nhà. Với nhiều thế hệ người miền Tây, lu, khạp, kiệu từng gắn với nếp sống một thời, khi nước sạch chưa phổ biến và mỗi nhà gần như không thể thiếu chiếc lu hứng nước mưa hoặc trữ nước sông xử lý phèn. “Có khi người ta biết mình sắp tới nên đứng trước nhà chờ. Mua hàng trên ghe cũng tiện, khỏi phải chạy xe đi xa”, bà Yến chia sẻ.
Những người bán hàng lâu năm như vợ chồng bà thuộc từng khúc sông, con rạch, nhớ cả bến nước, mái nhà và gương mặt khách quen, có nơi ghé suốt hàng chục năm, từ lúc khách còn trẻ đến khi con cháu tiếp nối thói quen mua hàng. Sau hơn 20 năm lênh đênh sông nước, vợ chồng bà Yến nay đã 65 tuổi, những chuyến đi dài ngày cùng thời tiết thất thường khiến công việc ngày càng vất vả. “Giờ lớn tuổi rồi, đi xa cũng mệt. Chắc hết năm nay vợ chồng tôi nghỉ”, bà Yến nói.
Hai vợ chồng dự định về quê chăm sóc vườn dừa rộng khoảng 1ha với hơn 200 cây, nơi cả ba người con, trong đó hai con gái đã lập gia đình và con út sống gần nhà, có thể đỡ đần lúc tuổi già. Hơn hai thập niên bán lu, kiệu trên sông đã nuôi cả gia đình qua giai đoạn làm ruộng bấp bênh, và khi chiếc ghe neo lại bến nhà vào cuối năm nay, hành trình ấy khép lại như một minh chứng cho việc một dự định làm thử có thể trở thành sinh kế bền vững suốt 20 năm.
Hà Lê (tổng hợp)